Każde miejsce na mistrzostwach świata poza miejscami gospodarzy zdobywa się w eliminacjach organizowanych przez jedną z sześciu regionalnych konfederacji FIFA. Zasady bardzo się różnią: drużyna z Ameryki Południowej rozgrywa 18 meczów w ciągu dwóch lat z tymi samymi dziewięcioma rywalami, a zespół z Oceanii może awansować po kilku spotkaniach. Od rozszerzenia turnieju do 48 drużyn w 2026 roku podział wygląda tak: 16 miejsc dla UEFA (Europa), 9 dla CAF (Afryka), 8 dla AFC (Azja), 6 dla CONMEBOL (Ameryka Południowa), 6 dla CONCACAF (Ameryka Północna, Środkowa i Karaiby), 1 dla OFC (Oceania) i 2 rozstrzygane w barażu międzykonfederacyjnym.
CONMEBOL: maratońska liga
Ameryka Południowa ma najprostszy format i najtrudniejszą drogę. Wszystkich dziesięciu członków gra w jednej lidze systemem mecz i rewanż – 18 kolejek rozłożonych na okna FIFA w ciągu dwóch lat. Nie ma grup ani losowania: każdy gra z każdym, na wysokościach La Paz i Quito, w upale Barranquilli, w kotłach Buenos Aires i Montevideo. O kolejności decydują punkty; zwykłe kryteria dodatkowe to bilans bramek, bramki zdobyte, a potem mecze bezpośrednie. W eliminacjach do 2026 roku sześć najlepszych drużyn awansowało bezpośrednio, a siódma trafiła do baraży międzykonfederacyjnych. Co do 2030 roku, prezesi federacji zapowiedzieli w połowie 2026 roku, że liga zostaje z udziałem wszystkich dziesięciu drużyn, łącznie z trzema gospodarzami jubileuszowych meczów, którzy mają już awans; CONMEBOL nie ogłosiła tego oficjalnie.
UEFA: grupy, potem baraże
Europa ma najwięcej miejsc i najkrótsze eliminacje. W cyklu 2026 54 zgłoszone drużyny rozlosowano do dwunastu grup po cztery lub pięć zespołów; dwunastu zwycięzców grup awansowało bezpośrednio, a drużyny z drugich miejsc oraz najwyżej sklasyfikowani zwycięzcy grup Ligi Narodów UEFA bez awansu zagrali w marcu dwurundowe baraże o ostatnie cztery miejsca. Grupy są rozstawiane według rankingu FIFA, więc w grupie czołowej drużyny zwykle jest jeden prawdziwy rywal i trzy słabsze zespoły. Na 2030 rok UEFA przechodzi na system dwóch lig (zobacz nasz przewodnik po eliminacjach do MŚ 2030). Jak we wszystkich eliminacjach do mistrzostw świata, w grupach UEFA obowiązują kryteria FIFA: najpierw ogólny bilans bramek i bramki zdobyte, a dopiero potem wyniki meczów bezpośrednich. W eliminacjach do Euro UEFA robi to odwrotnie – co często budzi zamieszanie.
CAF: dziewięć grup i baraż drużyn z drugich miejsc
54 członków afrykańskiej konfederacji trafia do dziewięciu sześciozespołowych grup rozgrywanych systemem mecz i rewanż; zwycięzca każdej grupy awansuje bezpośrednio, co wypełnia dziewięć afrykańskich miejsc. Cztery najlepsze drużyny z drugich miejsc rozgrywają następnie mini turniej barażowy o jedno miejsce w barażu międzykonfederacyjnym. Eliminacje trwają dwa lata i słyną z nieprzewidywalności: dalekie podróże, trudny klimat i boiska oraz szerokie grono drużyn z piłkarzami z czołowych lig Europy.
AFC: najdłuższa droga
Eliminacje azjatyckie zaczynają się najwcześniej i mają najwięcej rund. Najniżej notowani członkowie grają dwumecze pucharowe, zwycięzcy dołączają do reszty w grupach, a zwycięzcy grup i drużyny z drugich miejsc przechodzą do trzeciej rundy – trzech grup po sześć zespołów, z których dwie najlepsze drużyny każdej grupy awansują bezpośrednio (sześć miejsc). Drużyny z trzecich i czwartych miejsc trafiają do czwartej rundy, w której walczą o dwa ostatnie miejsca bezpośrednie, a baraż w piątej rundzie wyłania przedstawiciela Azji w barażu międzykonfederacyjnym. Drużyna może rozegrać ponad 20 meczów eliminacyjnych w ciągu trzech lat.
CONCACAF: regionalna drabina
41 członków CONCACAF to zarówno Stany Zjednoczone i Meksyk, jak i wyspy liczące kilka tysięcy mieszkańców, dlatego format przypomina drabinę: mniejsze kraje grają we wczesnych rundach, a najsilniejsi dołączają dopiero w późniejszych fazach grupowych. W cyklu 2026 trzej współgospodarze zajęli trzy z sześciu miejsc; pozostałe trzy przypadły zwycięzcom trzech grup rundy finałowej, a dwie najlepsze drużyny z drugich miejsc trafiły do baraży międzykonfederacyjnych. Na 2030 rok wszyscy członkowie, łącznie z USA, Meksykiem i Kanadą, muszą przejść trzyrundową drogę eliminacyjną, która rusza we wrześniu 2027 roku.
OFC: jedno miejsce, jeden faworyt
Oceania zyskała pierwsze gwarantowane miejsce na mistrzostwach świata dzięki rozszerzeniu turnieju w 2026 roku, co zakończyło dziesięciolecia baraży z rywalami z Ameryki Południowej lub Azji. Eliminacje to krótka faza grupowa, po której następują rundy pucharowe; zwycięzca awansuje bezpośrednio, a finalista trafia do baraży międzykonfederacyjnych. Zdecydowanym faworytem jest Nowa Zelandia, ale ścieżka barażowa zostawia otwarte drzwi m.in. dla Nowej Kaledonii, Fidżi czy Wysp Salomona.
Baraż międzykonfederacyjny
Od 2026 roku dwa ostatnie miejsca rozstrzyga sześciozespołowy mini turniej rozgrywany w marcu roku mistrzostw w kraju gospodarza: po jednej drużynie z CONMEBOL, CAF, AFC i OFC oraz dwie z CONCACAF. Dwie najwyżej sklasyfikowane drużyny trafiają od razu do dwóch finałów, a pozostałe cztery najpierw grają półfinały. Pojedyncze mecze, w razie potrzeby dogrywka i rzuty karne – tydzień o najwyższą stawkę w reprezentacyjnym futbolu.
Zasada ogólna: w Ameryce Południowej awans wywalcza się, zbierając punkty przez dwa lata; w Europie – wygrywając grupę; w Afryce i Azji – przechodząc kolejne rundy; w CONCACAF – wspinając się po szczeblach; w Oceanii – pokonując Nową Zelandię. Cała reszta to loteria baraży.